บทบาทของ น กศ กษา ก บ การประก นค ณภาพการศ กษา คณะว ศวกรรมศาสตร มหาว ทยาล ยราชธาน 1
การประก นค ณภาพการศ กษา...ค ออะไร? การประก นค ณภาพการศ กษา (Quality Assurance in Education) หมายถ ง การจ ดระบบและกลไกด านการบร การการเร ยนการสอน ตลอดจนการบร หารจ ดการของสถานศ กษาให ได ตามมาตรฐานและต วช ว ดท ก าหนด ข น ท งจากภายในสถานศ กษาและจากหน วยงานภายนอก เพ อให ส งคมม นใจได ว า สถานศ กษาด าเน นการตามภารก จหล กอย างม ค ณภาพ และผ านการต ดส นร บรอง ค ณภาพจากหน วยงานภายนอก (สมศ. และ สกอ.) ท งน การด าเน นการด งกล าวเป นไปตามพระราชบ ญญ ต การศ กษา แห งชาต พ.ศ. 2542 ซ งก าหนดให ม มาตรฐานค ณภาพการศ กษา เพ อใช เป นหล กใน การเท ยบเค ยง ส งเสร ม ตรวจสอบ และประก นค ณภาพการศ กษาได 2
น กศ กษา...ส าเร จการศ กษาด วยค ณภาพตามมาตรฐานบ ณฑ ต ม ความร และม ค ณธรรม สามารถหางานท าท ตรงก บความต องการ และม รายได เพ ยงพอต อการด ารง ช พ นอกจากน น กศ กษาย งม ความร และค ณสมบ ต ท เพ ยงพอต อการศ กษาในระด บท ส งย งข นในสถาบ นการศ กษาท ม ช อเส ยงท งในประเทศและต างประเทศ ผ ปกครอง...ไว วางใจ ให ความเช อม นในสถานศ กษาท ล กหลานตนเองเข าศ กษา และภาคภ ม ใจได ว า ล กหลานสามารถเข าศ กษาในสถาบ นการศ กษาท เป นท ยอมร บใน ส งคม ผ ประกอบการ/นายจ าง...ได บ คลากรท ม ความร และความสามารถเหมาะสม ตามความต องการ เพ อร วมผล กด นองค การให ประสบผลส าเร จตามเป าหมาย ประชาชน / ส งคม / ร ฐบาล...ได ทร พยากรบ คคลท ม ความร ความสามารถ เพ อศ กยภาพในการแข งข นให แก ประเทศในด านต างๆ เช น ด าน เศรษฐก จ ด านการศ กษา ด านองค ความร จากงานว จ ย เป นต น สถาบ นการศ กษา...ได ช อเส ยงและความภาคภ ม ใจ ธ ารงเก ยรต ภ ม ได อย าง ย งย น ด วยการยอมร บจากส งคมท งในระด บชาต และระด บนานาชาต 3
โดยท วไป การประก นค ณภาพการศ กษา ม การด าเน นงาน 2 ส วน ได แก o การประก นค ณภาพภายใน เป นการจ ดก จกรรมการควบค มภายในมหาว ทยาล ย โดยการ จ ดระบบและกลไกตามมาตรฐานและต วบ งช ค ณภาพท ก าหนดไว เพ อให ม นใจได ว า มหาว ทยาล ยด าเน นการตามภารก จหล กอย างม ค ณภาพ o การประก นค ณภาพภายนอก เป นการตรวจสอบและประเม นค ณภาพของมหาว ทยาล ยโดย หน วยงานภายนอก (เช น สมศ., สกอ.) เพ อให การร บรองแก ส งคมว า มหาว ทยาล ยได ด าเน นการตามภารก จหล กได อย างม ค ณภาพ ตามเกณฑ ต วบ งช ค ณภาพกลางท ใช ร วมก นท ก สถาบ นการศ กษาภายในประเทศ ส าหร บมาตรฐานค ณภาพท มหาว ทยาล ยต องด าเน นการเพ อประก นค ณภาพท งระด บภายใน และระด บภายนอกน น ม องค ประกอบค ณภาพร วมก น ด งต อไปน 1. ปร ชญา ปณ ธาน ว ตถ ประสงค และแผนการด าเน นงาน 2. การผล ตบ ณฑ ต 3. ก จกรรมการพ ฒนาน กศ กษา 4. การว จ ย 5. การบร การทางว ชาการแก ส งคม 6. การท าน บ าร งศ ลปะและว ฒนธรรม 7. การบร หารและจ ดการ 8. การเง นและงบประมาณ 9. ระบบและกลไกการประก นค ณภาพ *** การด าเน นการด านต างๆ เพ อให เก ด ค ณภาพ ท ได ร บการยอมร บในระด บตามมาตรฐาน หร อส งกว ามาตรฐานน น ถ อเป นหน าท ร บผ ดขอบร วมก นของผ บร หาร คณาจารย น กศ กษา และ บ คลากรสายสน บสน นของมหาว ทยาล ยท กท าน ท ต องร วมผล กด นให เก ดส มฤทธ ผล 4
1. บทบาทในการสน บสน นข อม ลท เป นประโยชน 1.1 ประเม นผลการเร ยนการสอนท กคร งท มหาว ทยาล ยก าหนดช วงระยะเวลาการ ประเม น โดยประเม นตามความเป นจร ง เพ อให อาจารย ผ สอนได พ ฒนาหร อ ปร บปร งค ณภาพการสอน ร ปแบบการจ ดก จกรรมการเร ยนการสอนให เหมาะสม มากย งข น 1.2 ร วมตอบข อค าถามจากแบบสอบถามหร อให ส มภาษณ ในกรณ ท คณะฯ ต องการ ทราบข อม ลเพ อการปร บปร งการด าเน นงาน หร อในกรณ ท คณะกรรมการตรวจ ประเม นค ณภาพร องขอข อม ลเพ อประกอบเกณฑ การพ จารณามาตรฐานค ณภาพ ของคณะฯ อาท เช น ข อม ลเก ยวก บหล กส ตร ข อม ลด านอาคารสถานท ข อม ลด าน ทร พยากรการศ กษา ข อม ลเก ยวก บการให บร การของเจ าหน าท ในคณะฯ เป นต น 1.3 ในกรณ ท น กศ กษาป จจ บ น รวมถ ง ศ ษย เก า เข าร วมก จกรรมประกวด แข งข นและได ร บการประกาศเก ยรต ค ณยกย อง หร อได ร บรางว ลในด านต างๆ อาท เช น รางว ลด านว ชาการ ด านค ณธรรมจร ยธรรม ด านก ฬา ด านศ ลปว ฒนธรรม ด านส งแวดล อม เป นต น น กศ กษาควรแจ งแก อาจารย ท ปร กษา ให ร บทราบ พร อมย นส าเนาหล กฐาน เพ อคณะฯ จะได รวบรวมข อม ลด งกล าวส งมอบให แก ผ ตรวจประเม นค ณภาพต อไป อน ง ผลประโยชน ท เก ดข นภายหล งจากการสน บสน นข อม ลด งกล าว นอกจาก น กศ กษาจะได ร บประกาศเก ยรต ค ณในรายงานประจ าป ของคณะฯ ซ งจะเผยแพร ให ส งคมท วไปได ร บทราบแล ว ย งถ อว าน กศ กษาได ม ส วนร วมในการสร างช อเส ยงท ย งย นให แก คณะฯ อ กด วย 5
2. บทบาทในการเข าร วมก จกรรม จ ดสรรเวลาเพ อเข าร วมก จกรรมต างๆ ท มหาว ทยาล ย/คณะจ ดข น ไม ว าจะเป น ก จกรรมด านการท าน บ าร งศ ลปว ฒนธรรม ก ฬา บ าเพ ญประโยชน ส นทนาการ รวมถ ง ก จกรรมทางว ชาการท ม อย างหลากหลาย ในส วนของน กศ กษาผ ร บผ ดชอบในการท าโครงการหร อก จกรรม ควรม งใช กระบวนการบร การค ณภาพท เร ยกว า PDCA ซ งเสนอโดย Edwards Deming เป น วงจรแสดงความส มพ นธ ของก จกรรม 4 ส วน ท ม ว ตถ ประสงค เพ อสร าง ค ณภาพ ใน การด าเน นงาน น กศ กษาสามารถใช หล กการของ PDCA ในการด าเน นก จกรรมหร อโครงการต างๆ ได ท กก จกรรม ซ งจะเอ อต อความส าเร จของก จกรรมตามเป าหมายมากข น PDCA จะท าให ป ญหาต างๆ ได ร บการแก ไขอย างเป นระบบด วยการควบค มการด าเน นงาน ต ดตามผล และบร หารกระบวนงานท ช ดเจน นอกจากน ย งเอ อต อการสร างนว ตกรรมใหม ๆ จากความ ผ ดพลาดหร อข อค นพบท เก ดข นภายหล งจากการท าก จกรรมอ กด วย 6
3.บทบาทในการสน บสน นความส าเร จของระบบประก นค ณภาพ น กศ กษาควรม บทบาทในการเผยแพร และเช ญชวนให เพ อร วมคณะ หร อเพ อนต างคณะ ได ให ความสนใจและให ความส าค ญในการด าเน นงานด านประก นค ณภาพของมหาว ทยาล ย โดยท าความเข าใจเก ยวก บหล กเกณฑ ว ธ การต านการด านการประก นค ณภาพ รวมถ ง เสนอแนะให เปล ยนหล กเกณฑ ต วบ งช ต างๆ เพ มเต มหากเห นว าเป นประโยชน โดย น กศ กษาสามารถตรวจสอบผลการด าเน นงานด านการประก นค ณภาพของคณะฯ ได จาก เอกสารเผยแพร ของคณะฯ นอกจากน น กศ กษาย งสามารถค นคว าความร เพ มเต มเก ยวก บ การประก นค ณภาพได ท เว ปไซต ของหน วยงานภายนอก อาท เช น สกอ. สมศ. เป นต น 4. บทบาทในการรวมกล มเพ อสร างเคร อข ายการพ ฒนาค ณภาพท ง ภายใน สถาบ นและระหว างสถาบ น น กศ กษาควรม การรวมกล มก นเพ อสร างเคร อข ายการพ ฒนาค ณภาพในด านต างๆ เช น ด านก จกรรมน กศ กษา ด านว ชาการ เป นต น โดยอาจม การพบปะพ ดค ยถ งร ปแบบก จกรรม ท น าสนใจต างๆ แจ งข าวสารส าค ญหร อแลกเปล ยนเร ยนร ผ านเคร อข าย Social Online เช น Facebook, Hi5 เป นต น โดยเป นเคร อข ายระหว างน กศ กษาภายในคณะ ระหว าง คณะ รวมถ งระหว างสถาบ น โดยย ดม นในค ณค าหล กในด าน ค ณภาพ ร วมก น ท งน เพ อ เสร มสร างว ส ยท ศน และโลกท ศน การด าเน นงานด านประก นค ณภาพ ม ความเข มแข ง ก อให เก ดประโยชน อย างแท จร งแก น กศ กษา และร วมสรรสร างค ณภาพโดยรวมของส งคม ประเทศชาต ต อไป 5. บทบาทในการธ ารงตนให เหมาะสมก บสถานภาพของน กศ กษา น กศ กษาควรประพฤต ตนให เหมาะสมก บสถานภาพความเป นน กศ กษามหาว ทยาล ย ราชธาน กล าวค อ ปฏ บ ต ตนตามระเบ ยบของมหาว ทยาล ยอย างเคร งคร ด นอกจากน ควร พ ฒนาศ กยภาพของตนเองอย เสมอ ท งต านการเร ยน การใช ช ว ต ตลอดจนการยกระด บ ด านจ ตใจ โดยประพฤต ตนในว ถ ทางอ นควรท จะท าให ได ร บการยกย องจากส งคม ใฝ ร ในส ง ท สนใจศ กษาและแสดงออกในทางท ถ กต อง รวมถ งย ดม นในค ณธรรมจร ยธรรมท ด งาม ตลอดจนม จ ตสาธารณะ และเห นแก ผลประโยชน ส วนรวมของส งคมเป นหล ก 7